สันต์ สะตอแมน
ศิลปินแห่งชาติ..
จากปีพ.ศ.2528 โดยคุณชวน หลีกภัย อดีตนายกรัฐมนตรี เป็นผู้ริเริ่ม ถึงปีนี้ก็ 39 ปีเข้าไปแล้ว ซึ่งผู้ที่ได้รับการยกย่องเชิดชูเกียรติรวมๆก็น่าจะมีมากกว่า 350 ท่าน
แต่ในจำนวนนี้ ก็มีผู้ที่เสียชีวิตไปแล้วอย่างน้อยก็ 170 ท่าน เหลือที่มีลมหายใจ-สร้างสรรค์ผลงานอยู่ถึงณตอนนี้ก็ประมาณ 170-180 ท่านเห็นจะได้
ส่วนผู้ที่ถูกยกเลิกการยกย่องเชิดชูเกียรติก็มี แต่ขอที่จะไม่เอ่ยนาม อยากรู้ก็ลองค้นหาดูได้ตามกูเกิลก็น่าจะมีบันทึก-บอกไว้!
วันนี้..ที่หยิบยกเอาเรื่อง “ศิลปินแห่งชาติ” มาคุย ก็พอดีบังเอิญ 4-5 วันก่อน ได้ไปสังสรรค์กับพรรคพวกเพื่อนฝูงในแวดวงการบันเทิง
และได้มีการพูดกันถึงศิลปินแห่งชาติประจำปี 2567 ที่จะมีการประกาศรายชื่อกันในอีกไม่กี่วันข้างหน้านี้ ซึ่งก็มีการคาดเดากันไปต่างๆนานา คนนี้จะได้-คนนั้นจะได้
มีพรรคพวกท่านหนึ่งหลุดมาว่า ปีนี้อาจจะมี “ผู้กำกับภาพยนตร์” ได้รับการยกย่องเชิดชูด้วย ทำเอาผมตาลุกใคร่อยากรู้ขึ้นมาในฉับพลัน
“ยังเอาแน่เอานอนไม่ได้” พรรคพวกว่าอย่างงั้น “ไม่บอกก็ไม่เป็นไร”ผมพูดกับตัวเอง ในขณะที่ในใจก็ไม่ค่อยจะเชื่อสักเท่าไหร่ ก่อนที่จะเอ่ยปากขึ้นกลางโต๊ะข้าว..
“เอ้า..พี่เล็ก(ธานินทร์ อินทรเทพ)ล่ะปีนี้จะได้ไหม” ทุกคนนั่งเงียบ เมื่อไม่มีเสียงตอบรับผมก็เลยพูดต่อ..
“ถ้าพี่เล็กยังไม่ได้เป็นศิลปินแห่งชาติ ต่อไปก็คงยากที่นักร้องลูกกรุงจะได้รับการยกย่องเชิดชู”
“ทำไมล่ะ” มีเสียงถาม ผมไม่ลังเลตอบ..“ก็กรรมการคัดเลือกจะอธิบายกับสังคมได้อย่างไรถ้าไปเชิดชูนักร้องท่านอื่นในขณะที่พี่เล็กยังไม่ได้รับการยกย่องเสียที..”
“นั่นสิ..แต่เขาคงมีเหตุผล หมายถึงอาจจะขาดคุณสมบัติอะไรหรือไม่” มีคนพูดแทรกขึ้นมา..
“ก็ต้องชี้แจงออกมาสิ อย่างน้อยเจ้าตัวพี่เล็กก็จะได้รู้ สังคมก็จะได้เข้าใจ ไม่ใช่ปิดปากเงียบไม่สนเสียงทัก-เสียงท้วง” ผมว่า
และด้วยมีคนทักเรื่องคุณสมบัติ ผมก็เลยต้องมานั่งเปิดวิกิพีเดียดู พบว่าคุณสมบัติของศิลปินแห่งชาติ ประกอบด้วยหลักเกณฑ์ที่สำคัญต่อการพิจารณาเชิดชูเกียรติ 8 ประการ ได้แก่
1.มีสัญชาติไทย 2.มีชีวิตอยู่ในวันประกาศยกย่องเชิดชูเกียรติ 3. เป็นผู้มีคุณธรรม มีความรู้ความสามารถ มีความเชี่ยวชาญ และมีผลงานดีเด่นเป็นที่ยอมรับ ของวงการศิลปะในสาขานั้น
4.เป็นผู้สร้างสรรค์และพัฒนาศิลปะในสาขาที่ได้รับการประกาศยกย่องเชิดชูเกียรติ 5.เป็นผู้ผดุง ถ่ายทอด เผยแพร่ หรือเป็นต้นแบบศิลปะในสาขาที่ได้รับการประกาศ ยกย่องเชิดชูเกียรติ
6.เป็นผู้ทุ่มเท อุทิศตนเพื่องานศิลปะ และมีผลงานที่เป็นประโยชน์ต่อสังคม 7.ไม่มีความประพฤติเสื่อมเสีย
8.ไม่เคยต้องคำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุก เว้นแต่ในความผิดอันได้กระทำโดยประมาท หรือความผิดลหุโทษ
ซึ่งอ่านทบทวนทั้ง 8 ประการแล้วก็ไม่เห็นว่าพี่เล็กจะสอบตกหรือติดขัดข้อไหน..วันนี้ก็เลยต้องพูด-ต้องถามกันแบบตรงไป-ตรงมา (อีกครั้ง)
คุณธานินทร์ อินทรเทพ วัย 81 ปี ที่เริ่มร้องเพลงมาตั้งแต่ปี 2505 ได้รับรางวัลแผ่นเสียงทองคำพระราชทาน รางวัลเสาอากาศทอง แสดงละคร-แสดงหนัง
และเป็นบิดาของ ดร.คงกระพัน อินทรแจ้ง ประธานเจ้าหน้าที่บริหารและกรรมการผู้จัดการใหญ่ ปตท. จำกัด (มหาชน)
ทำไมถึงยังไม่ได้รับการยกย่องเชิดชูให้เป็น “ศิลปินแห่งชาติ” เสียที?
ลืมอดีต-ลืมความหลังกันเสียเถอะครับ ใช่..คุณธานินทร์อาจจะมีข้อด้อย-ข้อเสียในเรื่องส่วนตัวบ้าง แต่นั่นก็ไม่ได้เกี่ยวกับคุณสมบัติ 8 ประการ
คนเราจะหาความบริสุทธิ์ผุดผ่อง ขาวสะอาดใสไปทั้งหมดเห็นจะไม่มี มนุษย์ปุถุชนกินขี้ปี้นอนย่อมหนีไม่พ้นมลทินไปได้ฉันใด คุณธานินทร์ก็ฉันนั้น!
แต่เท่าที่ได้คบหาสมาคมกันมาร่วมๆ 30 ปี ผมไม่เคยเห็นคุณธานินทร์ทำเรื่องเสียหายให้กับทั้งสังคม ครอบครัว ประเทศชาติ นอกจากเข้าชมการแข่งขันม้าที่รัก-ชอบเป็นชีวิตจิตใจบ้าง
หรือจะเป็นประเด็นนี้ที่ทำให้คณะกรรมการตั้งแง่มาตลอดก็ไม่น่าใช่ เพราะสนามแข่งม้าก็รู้กันทั่วไปว่าเป็นแข่งขันกีฬาประเภทหนึ่ง เหมือนเช่นสนามมวย
แล้วอะไรล่ะเป็นเหตุผลให้คณะกรรมการ (ใครบ้างวันหน้าจะนำมาเปิดเผย) ไม่ยอมยกย่องเชิดชูเกียรติให้คุณธานินทร์ได้เป็น “ศิลปินแห่งชาติ”..
ลองพูดมาสักปากสิ..ผมจะได้เลิกวอแว!
