17 มิถุนายน 2569 ผศ.ดร.เชษฐา ทรัพย์เย็น นักรัฐศาสตร์จากมหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช แสดงความเห็นกรณีรัฐบาลจัดตั้ง “คณะกรรมการนโยบายอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์และอิเล็กทรอนิกส์ขั้นสูงแห่งชาติ” โดยมีนายกรัฐมนตรีเป็นประธาน เพื่อผลักดันประเทศไทยสู่การเป็นศูนย์กลางอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์ของอาเซียนและเอเชีย โดยระบุว่า นโยบายดังกล่าวไม่ใช่ความทะเยอทะยานที่เกินจริง แต่เป็นการต่อยอดจากศักยภาพและรากฐานที่ประเทศไทยมีอยู่แล้ว
ผศ.ดร.เชษฐา กล่าวว่า อุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์เป็นหัวใจสำคัญของเทคโนโลยียุคใหม่ ตั้งแต่โทรศัพท์มือถือ รถยนต์ไฟฟ้า ระบบพลังงาน อุตสาหกรรมอวกาศ ไปจนถึงปัญญาประดิษฐ์ (AI) ซึ่งเป็นตลาดที่กำลังเติบโตอย่างรวดเร็วทั่วโลก และประเทศไทยเองก็มีบทบาทอยู่แล้วในห่วงโซ่อุปทานการผลิตชิปและอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์สำหรับการส่งออก
“ไทยไม่ได้เริ่มจากศูนย์ เรามีทั้งฐานอุตสาหกรรม ความรู้ด้านวิศวกรรม วิทยาศาสตร์ และบุคลากรที่มีศักยภาพ เพียงแต่ที่ผ่านมาเรายังขาดการผลักดันเชิงนโยบายอย่างจริงจัง การตั้งคณะกรรมการระดับชาติจึงเป็นการส่งสัญญาณว่ารัฐบาลให้ความสำคัญกับอุตสาหกรรมแห่งอนาคตอย่างเป็นรูปธรรม” ผศ.ดร.เชษฐา กล่าว
ปัจจัยสำคัญที่ทำให้ไทยมีโอกาสก้าวขึ้นเป็นหนึ่งในศูนย์กลางการผลิตชิปของโลก ประกอบด้วย 3 ด้านหลัก ได้แก่ ฐานธุรกิจที่รองรับอยู่แล้ว กำลังคนด้านวิศวกรรมและเทคโนโลยีที่มีคุณภาพ รวมถึงความสามารถในการเชื่อมโยงกับห่วงโซ่อุปทานโลกในการจัดหาวัตถุดิบและเทคโนโลยี
ปัจจุบันอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์ยังเป็นหนึ่งในกลุ่มสินค้าส่งออกที่ไทยมีความสามารถในการแข่งขันสูง แตกต่างจากอุตสาหกรรมดั้งเดิมหลายประเภทที่เริ่มเข้าสู่ช่วงอิ่มตัวหรือเติบโตช้าลง ขณะที่ความต้องการชิปทั่วโลกกำลังเพิ่มขึ้นจากการขยายตัวของ AI รถยนต์ไฟฟ้า ดาต้าเซ็นเตอร์ และเทคโนโลยีอวกาศ
“เราต้องการเป็นหนึ่งในผู้เล่นสำคัญของตลาดโลก ซึ่งมีขนาดใหญ่พอที่จะเปิดโอกาสให้หลายประเทศเข้ามาแบ่งส่วนแบ่งทางการตลาดร่วมกัน” ผศ.ดร.เชษฐา กล่าว
นอกจากนี้ ยังมองว่าการจัดตั้งบอร์ดเซมิคอนดักเตอร์จะช่วยสร้างแรงจูงใจให้สถาบันการศึกษาผลิตบุคลากรด้านวิทยาศาสตร์ วิศวกรรม และเทคโนโลยีขั้นสูงมากขึ้น ขณะเดียวกันภาคธุรกิจจะมีความมั่นใจในการลงทุนระยะยาว ส่งผลให้เกิดการพัฒนาระบบนิเวศอุตสาหกรรมแห่งอนาคตอย่างครบวงจร
ผศ.ดร.เชษฐา กล่าวว่า หากประเทศไทยไม่เร่งปรับตัวเข้าสู่อุตสาหกรรมเทคโนโลยีขั้นสูงตั้งแต่วันนี้ อาจสูญเสียความสามารถในการแข่งขันในอนาคต เนื่องจากเศรษฐกิจโลกกำลังเปลี่ยนผ่านจากอุตสาหกรรมดั้งเดิมไปสู่เศรษฐกิจฐานเทคโนโลยี
“สินค้าการเกษตรและอุตสาหกรรมแบบเดิมสร้างมูลค่าเพิ่มได้จำกัด ขณะที่ชิปและเทคโนโลยีขั้นสูงมีมูลค่าทางเศรษฐกิจสูงกว่าหลายเท่า หากไทยต้องการรักษาความสามารถในการแข่งขันและยกระดับรายได้ของประเทศ การลงทุนในอุตสาหกรรมเหล่านี้เป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้”
นักวิชาการยังเปรียบเทียบว่า การพัฒนาอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์ในปัจจุบัน มีความแตกต่างจากยุคที่ไทยก้าวขึ้นเป็น “Detroit of Asia” หรือฐานการผลิตรถยนต์ของภูมิภาคเมื่อหลายสิบปีก่อน เนื่องจากปัจจุบันประเทศไทยมีทั้งประสบการณ์ด้านอุตสาหกรรม ความเชี่ยวชาญของภาคเอกชน และบุคลากรที่ได้รับการพัฒนาอย่างต่อเนื่องตลอดหลายทศวรรษที่ผ่านมา
“เมื่อ 40 ปีก่อน ไทยเพิ่งเริ่มเปลี่ยนผ่านจากสังคมเกษตรสู่สังคมอุตสาหกรรม แต่วันนี้เรามีฐานความรู้ มีผู้ประกอบการที่แข่งขันในตลาดโลกได้ และมีเยาวชนที่ประสบความสำเร็จในเวทีวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีระดับนานาชาติ สิ่งเหล่านี้สะท้อนว่าเรามีศักยภาพเพียงพอที่จะก้าวสู่อุตสาหกรรมเทคโนโลยีขั้นสูง” ผศ.ดร.เชษฐา กล่าว
พร้อมกันนี้ ยังชี้ว่า จุดแข็งสำคัญของไทยคือการดำเนินนโยบายต่างประเทศที่สมดุล ไม่เลือกข้างในความขัดแย้งของมหาอำนาจ ทำให้สามารถสร้างความร่วมมือและดึงดูดการลงทุนจากทั้งสหรัฐฯ จีน ญี่ปุ่น และยุโรปได้พร้อมกัน ซึ่งเป็นข้อได้เปรียบสำคัญในการแข่งขันเพื่อดึงเม็ดเงินลงทุนในอุตสาหกรรมแห่งอนาคต
ผศ.ดร.เชษฐา กล่าวทิ้งท้ายว่า หากรัฐบาลเดินหน้านโยบายอย่างจริงจัง ประสานความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาคเอกชน และสถาบันการศึกษา พร้อมเร่งพัฒนาทักษะแรงงานผ่านการ Upskill และ Reskill อย่างต่อเนื่อง เชื่อว่าภายใน 5-10 ปีข้างหน้า ไทยมีโอกาสก้าวขึ้นเป็นหนึ่งในฐานการผลิตเซมิคอนดักเตอร์และเทคโนโลยีขั้นสูงที่สำคัญของโลกได้อย่างแน่นอน.
