คำว่า อธิปไตย (อ่านว่า อะ-ทิบ-ปะ-ไต) หมายถึง อำนาจสูงสุดของรัฐที่จะใช้บังคับบัญชาภายในอาณาเขตของตน เช่น ไทยไม่ยอมเสียอธิปไตยให้ผู้ใด.
คำ อธิปไตย นี้ ยืมจากคำบาลีว่า อธิปเตยฺย [อ่านว่า อะ-ทิ-ปะ-เตยฺ-ยะ] ซึ่งหมายความว่า ความเป็นใหญ่ยิ่ง. ใช้สมาสกับคำอื่นได้คำใหม่หลายคำ เช่น
ประชาธิปไตย (อ่านว่า ปฺระ-ชา-ทิบ-ปะ-ไต) หมายถึง ระบอบการปกครองที่ใช้เสียงส่วนมากของประชาชนเป็นหลัก.
เอกาธิปไตย (อ่านว่า เอ-กา-ทิบ-ปะ-ไต) หมายถึง ระบอบการปกครองที่คนคนเดียวเป็นใหญ่ ควบคุมการปกครองไว้ทั้งหมด.
คณาธิปไตย (อ่านว่า คะ-นา-ทิบ-ปะ-ไต) หมายถึง ระบอบการปกครองที่คณะบุคคลเช่นคณะปฏิวัติเป็นใหญ่.
ที่มา : บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๑ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๑ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.
