เลือดออกตามไรฟัน เป็นอาการที่มีเลือดไหลออกมาจากเหงือกหรือบริเวณซอกฟัน โดยทั่วไปมักจะสังเกตได้ เมื่อมีสิ่งกระตุ้น เช่น ตอนแปรงฟันจะพบว่ามีเลือดไหลออกมาพร้อมยาสีฟันที่เราบ้วนทิ้ง หรือในบางคนก็มีอาการเลือดออกตามไรฟันได้ แม้ไม่มีสิ่งกระตุ้นเลยก็ตาม
อาการเหล่านี้เป็นสัญญาณบ่งบอกว่าสุขภาพช่องปากของเรากำลังมีปัญหาอยู่นั่นเอง
โดยเลือดออกตามไรฟันนั้นเกิดได้จากหลายสาเหตุแบ่งเป็น 2 สาเหตุหลักๆ คือ เป็นโดยกำเนิดจำพวกโรคทางพันธุกรรม เช่น ในผู้ป่วยที่มีภาวะเลือดออกผิดปกติ ผู้ป่วยโรคลูคีเมีย เป็นต้น
และอีกสาเหตุคือ เป็นโดยการได้รับมาในภายหลัง เช่น โรคขาดสารอาหาร ขาดวิตามินซี และเค การแปรงฟันแรงเกินไป หรืออาจเกิดจากการที่ดูแลสุขภาพช่องปากไม่สะอาด มีคราบแบคทีเรีย และเชื้อโรค
ซึ่งจะไปกระตุ้นให้เกิดการอักเสบและบวมของเหงือก ทำให้เหงือกมีเลือดออกง่าย ซึ่งสาเหตุสุดท้ายนี้เป็นสาเหตุที่พบได้บ่อยมากที่สุด
การรักษาเลือดออกตามไรฟัน เบื้องต้นควรไปพบทันตแพทย์เพื่อวินิจฉัยหาสาเหตุของโรคก่อน แล้วจึงทำการรักษาให้ตรงจุด
โดยทันตแพทย์จะแนะนำขั้นตอนและวิธีการที่เหมาะสมได้แก่ สอนวิธีการแปรงฟันและการใช้ไหมขัดฟันอย่างถูกวิธี การเลือกใช้แปรงสีฟันที่มีเนื้อแปรงขนนุ่ม การใช้น้ำยาบ้วนปากสูตรฆ่าเชื้อ และการขูดหินน้ำลายเพื่อกำจัดต้นตอของเชื้อโรคที่ไม่สามารถเอาออกได้ด้วยการแปรงฟันโดยปกติ
อย่างไรก็ตาม วิธีการป้องกันที่ดีที่สุดคือ การพยายามดูแลรักษาสุขภาพช่องปากให้ดีอย่างสม่ำเสมอ ปฏิบัติตามคำแนะนำของทันตแพทย์อย่างเคร่งครัด แปรงฟันและใช้ไหมขัดฟันอย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง และหลังมื้ออาหาร
รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ มีวิตามินซีและเค แต่หากอาการเลือดออกตามไรฟันยังไม่ดีขึ้น หรือมีอาการรุนแรงมากขึ้น ควรรีบไปพบทันตแพทย์ทันทีเพื่อตรวจวินิจฉัยและรับการรักษา
ทพญ.มินทร์ประภา อัศวิษณุ
ทันตแพทย์ ศูนย์ทันตกรรม โรงพยาบาลหัวเฉียว
