การเฝ้าระวังเพื่อลดการแพร่ระบาดของไวรัสโควิด-19 ตามสถานที่ต่างๆ เริ่มใช้เป็นบรรทัดฐานเดียวกันมากขึ้น คณะแพทยศาสตรศิริราชพยาบาล ในฐานะที่เป็นสถาบันทางการแพทย์ที่มุ่งเน้นให้ความรู้ทางการแพทย์ ดูแลรักษาพยาบาล และการป้องกันโรค ได้กำหนดขั้นตอนเพื่อความปลอดภัย สำหรับผู้มาใช้บริการที่โรงพยาบาล ด้วยหลัก 5 ประการคือ 1.ทุกคนต้องสวมหน้ากาก 2.ตรวจวัดอุณหภูมิที่จุดคัดกรอง 3.สแกน QR Code ทุกสถานที่ ๆ ไปใช้บริการ 4.ล้างมือบ่อย ๆ ด้วยสบู่ หรือแอลกอฮอล์ และ 5.รักษาระยะห่างกับผู้อื่นอย่างน้อย 1-2 เมตร เพียงเท่านี้ก็จะช่วยป้องกันการระบาดของโควิดได้
รศ.นพ.นริศ กิจณรงค์ รองคณบดีฝ่ายสื่อสารองค์กรและกิจกรรมเพื่อสังคม คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล กล่าวว่า ในช่วงที่ผ่านมา รพ.ศิริราชรับคนไข้ติดเชื้อโควิดจำนวนมาก แพทย์ต้องซักประวัติย้อนหลัง 14 วันว่าผู้ป่วยโควิดเดินทางไปไหนบ้าง ปัญหาคือ คนป่วยจำได้เพียงสถานที่หลักๆ และไม่สามารถระบุรายละเอียดทั้งหมดได้ จึงเกิดแนวคิดที่ว่าถ้ามีระบบการบันทึกประวัติการเดินทางไปในสถานที่ต่าง ๆ ด้วยความสมัครใจของทุกคนไว้ในโทรศัพท์มือถือ แพทย์ก็จะได้รับข้อมูลอย่างละเอียดทันที สามารถดำเนินการป้องกันการแพร่ระบาด รวมทั้งแจ้งเตือนบุคคลกลุ่มเสี่ยงที่เกี่ยวข้องได้อย่างรวดเร็ว
“เราเรียนรู้ความสำเร็จในการควบคุมการแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 ในประเทศที่ประสบความสำเร็จ เช่น เกาหลีใต้และจีน โดยใช้หลักการ 4T คือ 1.Testing การตรวจหาผู้ติดเชื้อ 2.Tracking การติดตามประชาชนก่อนการสัมผัสเชื้อ 3.Tracing การติดตามผู้ติดเชื้อ 4.Treatment การให้การรักษาพยาบาล
ซึ่งในข้อนี้ประเทศไทยเราได้รับการชื่นชมว่าระบบสาธารณสุขไทยอยู่ในระดับต้น ๆ ของโลก รวมทั้งเรามีสถานพยาบาลมากพอที่จะรองรับผู้ป่วย หากการระบาดไม่รุนแรงรวดเร็วเกินไป
ดังนั้นการจำกัดการตรวจทดสอบหาผู้ติดเชื้อในพื้นที่และประชากรกลุ่มเสี่ยงด้วยระบบบันทึกการเดินทางไปในสถานที่เสี่ยงโดยใช้เทคโนโลยีการสื่อสาร จึงเป็นทางออกด้านการบริหารจัดการเชิงพื้นที่และประชากรกลุ่มเสี่ยง ในต่างประเทศรวมทั้งประเทศไทยมีการใช้หลายแอพพลิเคชั่น แต่ยังไม่มีการใช้ในวงกว้าง ทำให้ไม่สามารถนำมาใช้ประโยชน์ทางการแพทย์ได้อย่างจริงจัง
ซึ่งจากการที่ภาครัฐใช้นโยบายผ่อนปรนมาตรการเพื่อให้ประชาชนกลับมาดำเนินชีวิตได้ตามปกติ การขอความร่วมมือให้ประชาชนทุกคนปรับตัวให้สอดคล้องกับสถานการณ์เพื่อป้องกันไม่ให้ประเทศไทยเกิดการระบาดรอบ 2 หรือ Second Wave เหมือนในบางประเทศ
ทำให้ รพ.ศิริราช ซึ่งมีประสบการณ์จากการดำเนินโครงการบางกอกน้อยโมเดลที่ใช้แอพพลิเคชั่นคล้ายกัน นำมาปรับใช้และพัฒนาระบบ Skan&GO QR Code ในการบันทึกการเดินทางของประชาชนก่อนการติดเชื้อเพื่อประโยชน์ทางการแพทย์และการระบาดวิทยา”
รศ.นพ.นริศ กิจณรงค์ กล่าวว่า Skan&GO QR Code ออกแบบโดยคำนึงถึงประโยชน์ของทุกภาคส่วน เน้นความสะดวกและประโยชน์ของผู้ใช้งานเป็นหลัก ไม่มีการเก็บข้อมูลส่วนตัว นอกจากเบอร์โทรศัพท์เพื่อเอาไว้ให้ระบบแจ้งกลับเมื่อเจ้าของเลขหมายอาจมีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อ มีระบบแจ้งระดับความเสี่ยงของสถานที่ให้ตัดสินใจก่อนใช้บริการ ผู้ใช้ไม่ต้องดาวน์โหลดแอพทำให้ไม่เปลืองความจำของโทรศัพท์
เพียงเข้าเว็บ www. Thaicovids.com สำหรับการใช้งานตรั้งแรก จะมีหน้ายอมรับการใช้งาน และใส่หมายเลขโทรศัพท์มือถือ เพื่อขอรหัส OTP ทาง SMS เมื่อใส่รหัสเรียบร้อย ระบบก็พร้อมบันทึกวันเวลาสถานที่ที่เราไปไว้ในโทรศัพท์ของเราเอง ในครั้งต่อไปเพียงเปิดกล้องสแกน QR Code เพื่อประเมินสถานที่ที่เราไปแต่ละครั้งได้ทันที ถ้าระบบขึ้น สีเขียว สถานที่นั้นน่าจะมีความปลอดภัย สีส้ม สถานที่นั้นอาจมีความเสี่ยง สีแดง พื้นที่นั้นมีความเสี่ยงสูง เคยมีคนที่ยืนยันว่าติดเชื้อโควิดมาที่นั่นอย่างน้อย 2 คน ทำให้เราตัดสินใจได้ว่าจะเข้าไปหรือไม่
สำหรับประวัติการเดินทางจะเก็บไว้ในมือถือของผู้ใช้ 15 วัน แล้วถูกลบออกโดยอัตโนมัติเพื่อป้องกันความเป็นส่วนตัวของผู้ใช้งาน ในอนาคตหากผู้ใช้งานถูกตรวจพบว่าติดเชื้อโควิด ก็สามารถส่งข้อมูลของผู้ใช้ใน 14 วัน ให้แพทย์ผู้วินิจฉัย และทำการแจ้งเตือนคนอื่น ๆ ที่ไปในสถานที่ต่าง ๆ ในวันเวลาใกล้เคียงกับผู้ติดเชื้อ รวมทั้งเจ้าของสถานที่เพื่อดำเนินการด้านสุขอนามัย ทำการกำจัดเชื้อ สอบสวนโรคในพื้นที่เสี่ยงได้อย่างมีเป้าหมาย ทำให้เจ้าของสถานที่สามารถเปิดให้บริการตามปกติได้อย่างรวดเร็ว
ระบบนี้ ประชาชนทุกคน เจ้าของสถานที่ทุกแห่ง สามารถจัดทำ Skan&GO QR Code ใช้ได้เองผ่านทางเว็บไซต์ www. Thaicovids.com เพียงกรอกข้อมูลที่จำเป็นแล้วพิมพ์ QR Code ออกมาติดไว้ที่หน้าบ้าน หน้าร้านค้า คอนโดมิเนียม อาคารสำนักงาน ห้างสรรพสินค้า ร้านค้าต่างๆในห้างสรรพสินค้า ร้านอาหาร รถสาธารณะ รถตู้ รถเมล์ รถไฟฟ้า แท็กซี่ ฯลฯ ทุกคน ทุกๆร้าน แล้วขอให้ผู้ใช้บริการสแกนก่อนเข้าร้าน เพื่อประโยชน์ของผู้ใช้หรือผู้ให้บริการ ในด้านการป้องกันการติดเชื้อ รวมทั้งเป็นประโยชน์ต่อสังคมด้านการป้องกันการระบาดของโรคได้ โดย Skan&GO ออกแบบเพื่อประโยชน์ทางการแพทย์เป็นหลัก
“เมื่อวิเคราะห์ความสำเร็จของประเทศที่สามารถควบคุมโรคโควิด-19 ได้ ทำให้ทราบว่าประเทศไทยต้องการระบบการป้องกันการระบาดของโรคบนบริบทพื้นฐานของประเทศที่ต้องอาศัยความร่วมมือกันระหว่างประชาชนทุกคน ภาครัฐและเอกชน การพัฒนาโครงการนี้ได้รับความร่วมมือจาก กสทช.
ในระยะแรกได้ทำการทดลองใช้สำหรับผู้มารับบริการตรวจรักษาของ รพ.ศิริราช ซึ่งในช่วง 1 สัปดาห์ที่ผ่านมา มีสถานที่ทดลองใช้งานแล้วประมาณ 700 จุดในเขตกรุงเทพฯและปริมณฑล เป็นหน่วยตรวจและหน่วยบริการต่าง ๆ ภายในศิริราชจำนวน 200 จุด นอกพื้นที่ศิริราชอีก 500 จุด มีผู้ทดลองใช้แล้วมากกว่า 5,000 ราย
ผมขอเชิญชวนผู้สนใจเข้าร่วมเป็นส่วนหนึ่งของการสร้างต้นแบบการใช้ระบบบันทึกประวัติการเดินทาง เพื่อให้การบริหารจัดการเชิงพื้นที่และประชากรกลุ่มเสี่ยงมีประสิทธิภาพ ทั้งนี้ ระบบการประเมินและบันทึกประวัติใด ๆ จะสำเร็จได้ต้องอาศัยความร่วมมือร่วมใจ ความรับผิดชอบ ความสามัคคีของคนไทยทุกคน เพื่อให้ประเทศไทยสามารถควบคุมโรคโควิด-19 ได้ ภายใต้มาตรการผ่อนปรน เพื่อให้ทุกภาคส่วนดำเนินการต่อไปได้ แล้วเราก็จะรอดไปด้วยกัน” รศ.นพ.นริศ กิจณรงค์ กล่าวในที่สุด
