21 กรกฏาคม 2569 นายสุชาติ ชมกลิ่น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เปิดเผยถึงความคืบหน้าการดำเนินการตามร่างกฎกระทรวงเพื่อถอด “นกปรอดหัวโขน” (นกกรงหัวจุก) ออกจากบัญชีสัตว์ป่าคุ้มครอง โดยระบุว่าภายหลังเสนอคณะรัฐมนตรี (ครม.) เมื่อเห็นชอบในร่างกฎกระทรวง ขั้นตอนจากนี้จะส่งเรื่องให้สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาตรวจพิจารณา
จากนั้นทางกรมอุทยานฯ จะยืนยันร่างไปยังสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี (สลค.) เพื่อแจ้งกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (ทส.) ดำเนินการตามขั้นตอน เพื่อให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ลงนาม ก่อนส่งประกาศในราชกิจจานุเบกษาต่อไป ซึ่งกฎกระทรวง ฯ ดังกล่าว จะมีผลบังคับใช้เมื่อพ้นกำหนด 30 วันนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษา
นายสุชาติ รมว.ทส. กล่าวอีกว่า สำหรับพื้นที่นอกป่า ได้สั่งการให้กรมอุทยานฯวางมาตรการโดยให้ร่วมมือกับสมาคมและผู้เกี่ยวข้องในการสำรวจขึ้นทะเบียน ควบคุมการเคลื่อนย้าย และผลักดันให้นกอยู่ภายใต้กฎหมายคุ้มครองการทารุณกรรมสัตว์ พร้อมส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชนในการอนุรักษ์และเฝ้าระวัง
นอกจากนี้ ยังกำหนดแนวทางป้องกันผลกระทบเชิงลบต่อระบบนิเวศจากการปล่อยนกสู่ธรรมชาติ โดยกำหนดให้กลุ่มผู้เลี้ยงสร้างมาตรฐานกรงที่ปลอดภัย มีศูนย์รับแจ้งนกหลุด มีระบบทะเบียนฟาร์มเพาะพันธุ์แบบสมัครใจ จัดตั้งทีมผู้เชี่ยวชาญดูแลฟาร์ม และจัดทำเครื่องหมายประจำตัวนกที่ได้มาตรฐานเพื่อแยกแยะนกเลี้ยงออกจากนกธรรมชาติ และจะมีการรณรงค์ ให้ความรู้ทางวิชาการ และสร้างความร่วมมือทุกภาคส่วนเพื่อบริหารจัดการนกปรอดหัวโขนอย่างยั่งยืน โดยมุ่งสร้างสมดุลระหว่างการใช้ประโยชน์และการอนุรักษ์
ด้านนายอรรถพล เจริญชันษา อธิบดีกรมอุทยานฯ ย้ำถึงมาตรการรักษาความปลอดภัยของนกในธรรมชาติว่า แม้จะมีการปลดล็อกสถานะทางกฎหมาย แต่นกปรอดหัวโขนที่อาศัยอยู่ใน พื้นที่ป่าอนุรักษ์ ทั้งอุทยานแห่งชาติ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า และป่าสงวนแห่งชาติ ยังคงได้รับความคุ้มครองภายใต้กฎหมายเฉพาะของพื้นที่นั้นๆ อย่างเคร่งครัด
สำหรับการล่าหรือจับนกในพื้นที่ดังกล่าวยังคงเป็นความผิดตามกฎหมายเช่นเดิม โดยกรมอุทยานแห่งชาติฯ ได้กำหนดมาตรการจัดการไว้อย่างรอบด้านได้แก่ ป้องกัน ลาดตระเวน และเฝ้าระวังสร้างจิตสำนึก สกัดกั้นการเคลื่อนย้ายนกผิดกฎหมายผ่านการตั้งด่านตรวจ ปราบปรามจับกุมผู้กระทำผิดและขยายผลถึงเครือข่าย พัฒนาระบบข่าวกรองและการตรวจสอบ ยกระดับประสิทธิภาพบุคลากรและฐานข้อมูล สร้างเครือข่ายภาคประชาชนในการเฝ้าระวัง และกำหนดให้นกปรอดหัวโขนอยู่ในบัญชีห้ามล่าในเขตห้ามล่าสัตว์ป่าทุกเขต
“จากการสำรวจพบว่าประชากรในธรรมชาติมีความหนาแน่นเพียงพอและไม่เสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ แต่เพื่อให้เกิดความมั่นใจ กรมอุทยานฯ ได้แต่งตั้งคณะอนุกรรมการสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า ทำหน้าที่ติดตามและประเมินประชากรนกอย่างใกล้ชิด ซึ่งเรามีกลไกตรวจสอบที่เข้มงวด หากตรวจพบความผิดปกติ มีการลักลอบจับนกจากธรรมชาติไปจำหน่ายจนส่งผลกระทบต่อประชากรนกในป่า เราพร้อมเสนอคณะกรรมการสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า เพื่อนำนกปรอดหัวโขนกลับเข้าสู่บัญชีสัตว์ป่าคุ้มครองทันที” นายอรรถพล กล่าว.
