ภายหลังคณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบมาตรการรักษาเสถียรภาพราคาข้าวเปลือก ปีการผลิต 2569/70 เมื่อวันที่ 20 ตุลาคม 2569 ซึ่งมี 2 โครงการที่เกี่ยวข้องกับสหกรณ์การเกษตรและกลุ่มเกษตรกร ได้แก่ โครงการสินเชื่อเพื่อรวบรวมข้าวและสร้างมูลค่าเพิ่มโดยสถาบันเกษตรกร และโครงการสินเชื่อเพื่อชะลอขายข้าวเปลือกนาปี ในฤดูกาลผลิต ปี 2569/70 เพื่อรักษาราคาข้าวเปลือกให้มีเสถียรภาพ โดยเก็บข้าวเปลือกไว้ในยุ้งฉางเกษตรกรหรือสถาบันเกษตรกรไม่ให้ออกสู่ตลาดพร้อมกันจำนวนมาก ช่วยสร้างเสถียรภาพด้านราคาและเสริมสภาพคล่องให้กับสถาบันเกษตรกรและสมาชิกสหกรณ์
จากนั้นเมื่อวันที่ 28 ตุลาคม 2569 ที่ผ่านมา กรมส่งเสริมสหกรณ์ร่วม ธ.ก.ส.จัดประชุมเพื่อชี้แจง ทำความเข้าใจหลักเกณฑ์และเงื่อนไขการเข้าร่วมโครงการเพื่อสร้างความเข้าใจให้เจ้าหน้าที่สำนักงานสหกรณ์จังหวัด สหกรณ์และกลุ่มเกษตรกรที่รวบรวมข้าวเปลือก ได้รับทราบเพื่อให้การดำเนินโครงการเป็นไปอย่างราบรื่น ซึ่งคาดว่าธ.ก.ส.สามารถปล่อยเงินสินเชื่อให้กับสถาบันเกษตรกรและเกษตรกรสมาชิกได้ภายในสัปดาห์หน้า
ขณะเดียวกันกรมส่งเสริมสหกรณ์ยังได้เตรียมสำรองเงินฉุกเฉินเร่งด่วนจากกองทุนพัฒนาสหกรณ์หรือ กพส.วงเงิน 428 ล้านบาทอัตราดอกเบี้ยงร้อยละ1 ไว้รองรับโครงการฯด้วยเช่นกัน โดยเงินสินเชื่อก้อนดังกล่าวนี้ สถาบันเกษตรกรที่เข้าร่วมโครงการสามารถติดต่อได้ที่สำนักงานสหกรณ์จังหวัดในพื้นที่
นายนิรันดร์ มูลธิดา อธิบดีกรมส่งเสริมสหกรณ์เปิดเผยว่าทั้ง 2 โครงการเป็นไปตามนโยบายรัฐบาลและกระทรวงเกษตรฯที่มุ่งเน้นเก็บข้าวเปลือกไว้ในยุ้งฉางไม่ให้ออกสู่ตลาดพร้อมกันจำนวนมาก ช่วยสร้างเสถียรภาพด้านราคาและช่วยเสริมสภาพคล่องให้กับสถาบันเกษตรกร โดยโครงการสินเชื่อเพื่อรวบรวมข้าวและสร้างมูลค่าเพิ่ม โดยสถาบันเกษตรกรนั้น เป็นการสนับสนุนเงินทุนหมุนเวียนให้สหกรณ์การเกษตร กลุ่มเกษตรกร วิสาหกิจชุมชน และศูนย์ข้าวชุมชน รับซื้อ รวบรวม หรือแปรรูปข้าวเปลือกเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่ม วงเงินสินเชื่อ 15,000 ล้านบาท เป้าหมาย 1.5 ล้านตัน อัตราดอกเบี้ยร้อยละ1 และรัฐชดเชยร้อยละ 3.50 โดยเบิกจ่ายเงินกู้ถึง 30 กันยายน 2570 และชำระคืนภายใน 31 ธันวาคม 2570
ส่วนอีกโครงการสินเชื่อชะลอการขายข้าวเปลือกนาปี วงเงินรวม 40,928 ล้านบาท เป้าหมาย 3 ล้านตัน รัฐบาลจะรับชำระดอกเบี้ยแทนเกษตรกรและสถาบันเกษตรกรเป็นระยะเวลา 8 เดือน นับตั้งแต่วันทำสัญญาเงินกู้ และไม่เกินวันที่ 31 ธันวาคม 2570 และมีค่าฝากเก็บ 1,500 บาท/ตัน ทั้งนี้ สถาบันเกษตรกรต้องมีสถานะทางการเงินที่เหมาะสมมีประสบการณ์เรื่องการรวบรวมและแปรรูปข้าว ตลอดจนความพร้อมด้านบุคลากรและเครื่องมือในการดำเนินงาน
อย่างไรก็ตามจากข้อมูลกองพัฒนาสหกรณ์ภาคการเกษตรและกลุ่มเกษตรกร ระบุแผนการรวบรวมข้าวเปลือกของสหกรณ์และกลุ่มเกษตรกร ปีการผลิต 2569/70 มีจำนวนทั้งสิ้น 403 แห่ง ในพื้นที่ 54 จังหวัด ในขณะที่สหกรณ์มีแผนเข้าร่วมโครงการสินเชื่อเพื่อรวบรวมข้าวฯ จำนวน 175 แห่งในพื้นที่ 36 จังหวัด วงเงิน 15,235.69 ล้านบาท และสหกรณ์ที่เข้าร่วมโครงการสินเชื่อชะลอข้าวฯ จำนวน 178 แห่งในพื้นที่ 36 จังหวัด วงเงิน 15,006.47 ล้านบาท
“ได้เข้าประชุมร่วมกับ ธ.ก.ส.เมื่อวันก่อน ผู้จัดการใหญ่ ธ.ก.ส.รับปากแล้วว่าภายในอาทิตย์หน้าต้องกระจายเงินจากสองโครงการนี้ออกให้ได้โดยเร็ว ตอนนี้ธ.ก.ส.ก็อนุมัติเงินเรียบร้อยแล้วผ่านบอร์ดหมดเรียบร้อยแล้ว คาดว่าอาทิตย์หน้าทางธ.ก.ส.จ่ายเงินโครงการรวบรวมและโครงการชะลอข้าวได้ทันที โครงการรวบรวมสามารถซื้อแล้วก็ขายต่อได้เลย ส่วนโครงการชะลอข้าว ซื้อแล้วก็ต้องเก็บไว้ก่อน เพื่อรอราคา แล้วเกษตรกรก็ยังจะได้ค่าเก็บรักษาเพิ่มอีก” อธิบดีกรมส่งเสริมสหกรณ์ เผย
นายนิรันดร์ กล่าวด้วยว่า ตั้งแต่เข้าฤดูเก็บเกี่ยว กรมส่งเสริมสหกรณ์ได้เตรียมสำรองเงินฉุกเฉิน จากกองทุนพัฒนาสหกรณ์ หรือ กพส. วงเงิน 428 ล้านบาท อัตราดอกเบี้ยร้อยละ1 ให้สหกรณ์กู้ยืมไปใช้หมุนเวียนรวบรวมข้าวเปลือกจากสมาชิก ระหว่างที่รอเงินจากโครงการรวบรวม-ชะลอขายข้าวนาปี จาก ธ.ก.ส.วงเงินสินเชื่อไม่เกิน 5 ล้านบาท ยื่นขอได้ที่สำนักงานสหกรณ์จังหวัดทุกจังหวัด แต่หากวงเงินเกินกว่า 5 ล้านบาทก็ส่งเรื่องมาที่กรมฯอนุมัติ
“ช่วงที่เงิน ธ.ก.ส.ยังไม่ออก เราใช้เงินกองทุนพัฒนาสหกรณ์ เตรียมไว้ 428 ล้านบาทดอกเบี้ยร้อยละ1 ให้สหกรณ์กู้แล้วเอาไปรวบรวมก่อนได้เลย ตอนนี้เรากำลังเร่งเบิกจ่ายให้สหกรณ์ที่สนใจเหมือนกัน เกณฑ์เท่ากับโครงการรัฐเลย แต่ว่าเราไม่ได้เสียค่าธรรมเนียมอะไร เมื่อโครงการรัฐออกมาเงินก้อนนี้ ก็สามารถกู้คู่ขนานไปพร้อมกันได้” อธิบดีกรมส่งเสริมสหกรณ์ กล่าวย้ำ
ด้าน นายถาวร ดีอรุณ ผู้จัดการสหกรณ์การเกษตรเพื่อการตลาดลูกค้า ธ.ก.ส.ศรีสะเกษ จำกัด กล่าวว่า สหกรณ์ได้เข้าร่วมทั้งสองโครงการต่อเนื่องทุกปีและปีนี้ก็เข้าร่วมเช่นกัน โดยตั้งเป้าโครงการสินเชื่อรวบรวมฯ จำนวน 3,500 ตัน ข้าวเปลือกและโครงการสินเชื่อชะลอฯ จำนวน 3,500 ตัน ข้าวเปลือกทั้งสองโครงการได้กำหนดวงเงินกู้ไว้โครงการละ 50 ล้านบาท ซึ่งโครงการรวบรวมฯสหกรณ์จะรับซื้อมาแปรรูปเองทั้งหมด ปัจจุบันสหกรณ์ฯ สร้างแบรนด์ขึ้นมาเป็นของตัวเอง 3 แบรนด์ แบรนรด์แรก “ข้าวเอไลท์” โดยร่วมกับทาง ธ.ก.ส.ทำแบรนด์นี้ขึ้นมา ใช้คอนเซปต์จากยุ้งฉางสู่ผู้บริโภค แบรนด์ที่สองข้าวหอมมะลิ100% และแบรนด์ที่สาม “ข้าวทุ่งกุลาฟาร์ม” เพราะข้าวของเราปลูกอยู่ในพื้นที่ทุ่งกุลาร้องไห้ทั้งหมด
“โครงการรวบรวมฯเราจะเก็บไว้แปรรูปเองทั้งหมด ส่วนโครงการชะลอฯต้องดูสถานการณ์ราคาข้าวหลังพ้นเงื่อนไขตามเกณ์ที่กำหนด 30 วัน หากราคาในท้องตลาดยังไม่ดีก็จะยืดระยะเวลาเก็บรักษาไว้จนเมื่อครบกำหนด หากราคาในท้องตลาดไม่ดีขึ้น ก็จะเก็บไว้แปรรูปเช่นกัน แต่หากราคาดีก็จะปล่อยขายให้กับผู้ประกอบการโรงสีเอกชน และต้องขอขอบคุณรัฐบาลที่มีโครงการดี ๆ แบบนี้มาช่วยพวกเราชาวสหกรณ์และสมาชิก” นายถาวร กล่าวย้ำ
อย่างไรก็ตามราคาให้สินเชื่อตามโครงการมาตรการรักษาเสถียรภาพราคาข้าวเปลือกของรัฐบาล ปีการผลิต 2569/70 ดังนี้ ข้าวเปลือกหอมมะลิ 13,000 บาท/ตัน ข้าวเปลือกหอมมะลิ(นอกพื้นที่) 11,500 บาท/ตัน ข้าวเปลือกเจ้า 6,500 บาท/ตัน ข้าวเปลือกปทุมธานี 8,500 บาท/ตันและข้าวเปลือกเหนียว 9,500 บาท/ตันส่วนค่าฝากเก็บและรักษาคุณภาพข้าวเปลือก ธ.ก.ส. จะสนับสนุนให้อีก 1,500 บาทต่อตัน แบ่งเป็นกรณีเกษตรกรเก็บข้าวเองได้รับเงินสนับสนุน 1,500 บาทต่อตัน ส่วนกรณีฝากข้าวไว้กับสถาบันเกษตรกร เกษตรกรจะได้รับ 600 บาทต่อตัน และสถาบันเกษตรกรได้รับ 300 บาทต่อตัน และเมื่อเก็บข้าวเปลือก ครบ 30 วัน และชำระหนี้เสร็จสิ้นจะได้รับอีก 600 บาทต่อตัน เป็นการสนับสนุนให้เกษตรกรเก็บข้าวไว้ในยุ้งฉางเพื่อรอจำหน่ายในช่วงที่ราคามีความเหมาะสม.
