20 พฤษภาคม 2569 – นพ.วาโย อัศวรุ่งเรือง สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน ให้สัมภาษณ์ถึงกรณีที่ศาลอุทธรณ์ภาค 4 มีคำพิพากษากลับคำพิพากษาศาลชั้นต้น ในคดีอาญามาตรา 112 ของนายปิยรัฐ จงเทพ สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน ว่า พรรคช่วยกันวางหลักทรัพย์ และยื่นคำร้องขอการประกันตัวแล้ว นักกฎหมายมีความกังวลว่ากรณีเช่นนี้ หากศาลมีคำสั่งให้นายปิยะรัฐประกันตัวไม่ทันภายในเวลาราชการ นายปิยรัฐ อาจจะต้องถูกคุมขังตามคำพิพากษาของศาล และน่าจะเป็นเรือนจำที่จังหวัดกาฬสินธุ์ อาจจะทำให้นายปิยรัฐขาดคุณสมบัติตามรัฐธรรมนูญตามมาตรา 98 อนุมาตรา 6 จะทำให้สถานภาพความเป็น สส. หลุดไป นับตั้งแต่วันนี้ แม้วันที่ 21 พ.ค. ศาลฎีกาอาจมีการวินิจฉัยคำร้องอนุญาตให้ประกันตัวได้ แต่ก็เป็นที่ตั้งข้อสังเกตว่า โดยปกติการพิจารณาคดีความในศาลอาญาในกรุงเทพฯ ตัวจำเลยจะอยู่ในอำนาจของศาลศาลอุทธรณ์ หากศาลอุทธรณ์พิพากษา ก็จะอยู่ในอำนาจของศาลฎีกา จังหวัดกาฬสินธุ์ ห่างจากกรุงเทพอยู่ 6 ชั่วโมงครึ่ง มีหมายไปและกลับ เกรงว่าน่าจะไม่ทันโอกาสที่นายปิยรัฐ จะหลุดจากความเป็น สส. มีสูง
นพ.วาโย กล่าวต่อว่า อย่างไรก็ตาม ตนเชื่อมั่นกระบวนการยุติธรรมของไทยว่ามีการใช้เทคโนโลยี ศาลไม่ได้อยู่ในกรุงเทพฯ ทุกที่ ศาลจังหวัด สามารถประสานงานด้วยวิธีการต่างๆ กับศาลอุทธรณ์ หรือศาลฎีกาที่กรุงเทพฯ ได้ หรือแม้แต่มีคำสั่งให้ประกันตัวกับนายปิยรัฐ หรือจำเลยอื่นที่ต้องคำพิพากษาได้ ท่านน่าจะต้องคำนึงอยู่แล้วถึงสถานะภาพพิเศษของจำเลย คือความเป็น สส. และเป็นผู้แทนของประชาชน หากศาลไม่มีคำสั่งประกันตัวภายในวันนี้ ด้วยกระบวนการทางธุรการ และในวันที่ 21 พ.ค.หรือวันที่ 22 พ.ค. นี้ มีคำสั่งได้ประกันตัวจะทำให้เกิดความเสียหายกับตัวแทนของประชาชนที่ได้เลือกนายปิยรัฐเข้ามา เรามีความเชื่อมั่นเป็นอย่างยิ่งว่าศาลจังหวัดกาฬสินธุ์ จะอำนวยความยุติธรรมให้กับจำเลยในคดีอย่างเต็มที่ และคิดถึงความเป็นผู้แทนของประชาชน ผู้แทนราษฎรของตัวจำเลย และประชาชนใช้สิทธิ์ใช้เสียงลงคะแนนให้กับพรรคประชาชน และเลือกไปจนถึงลำดับที่นายปิยรัฐสามารถเข้ามาทำหน้าที่ได้
เมื่อถามว่า ตามขั้นตอนตามกฎหมาย หากขาดสมาชิกภาพ จะต้องเลื่อนบัญชีรายชื่อขึ้นมาแทนเลยหรือไม่ นพ.วาโย กล่าวว่า ตามกฎหมาย สถานภาพจะสิ้นสุดลงทันที ณ วินาทีที่บุคคลผู้นั้นขาดคุณสมบัติ หากต้องคำพิพากษาภายในชั่วโมงเดียว หรือคืนเดียว ก็เป็นไปตามนั้น เมื่อเทียบเคียงกับกรณีที่ผ่านมาคือกรณีนายพุทธิพงษ์ ปุณณกันต์ อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมของไทย กับ สส. อีก 5 คน ที่ต้องคำพิพากษา เข้าไปอยู่ในเรือนจำ 2 คืน ก่อนจะได้รับการประกันตัว ก็ทำให้เกิดความเสียหาย และมีการเลือกตั้งใหม่ ส่งผลกระทบ และเป็นที่ตั้งข้อสังเกตในทางกฎหมายว่า กระบวนการยุติธรรมสามารถอำนวยความยุติธรรมให้สะดวกรวดเร็วป้องกันผลความเสียหายที่เกิดขึ้นได้ และเชื่อว่าศาลคงจะมีการถอดบทเรียนกรณีตัวอย่างเรื่อยๆ คงน่าจะมีการพัฒนาพอสมควร เพราะในยุคโควิดก็ใช้อิเล็กทรอนิกส์เข้ามาพอสมควร อย่างไรก็ตาม ในฐานะที่เป็นทนายความ เห็นว่ากระบวนการอิเล็กทรอนิกส์ของศาล มีการลดน้อยถอยลง และการยกยื่นคำร้องคำฟ้องในทางคดีแพ่ง อาจไม่ได้รับความสะดวกทางธุรการและอิเล็กทรอนิกส์มากนัก ซึ่งคงจะต้องมีการศึกษาเรื่องนี้ต่อไป หากกรณีแย่ที่สุดจะต้องมีการเลื่อนลำดับและเชิญคนถัดไปเข้ามาปฏิบัติตน
เมื่อถามว่า ก่อนหน้านี้ได้มีการพูดคุยกับนายปิยรัฐถึงแนวทางของคำพิพากษาหรือไม่ นพ.วาโย กล่าวว่า ก่อนหน้านี้มีการพูดคุยถึงแนวโน้มคำพิพากษาศาลในวันนี้ แต่เราไม่ประมาททุกกรณี มีการเตรียมหลักทรัพย์ไป เราเตรียมตัวไว้ล่วงหน้าอยู่แล้ว เมื่อศาลอ่านคำพิพากษาแล้วไม่เป็นคุณกับฝ่ายจำเลย คำร้องอยู่ในมือ ก็สามารถดำเนินคำร้องไม่ล่าช้าแน่นอน ส่วน สส. ในพรรคที่มีคดีเช่นนี้อยู่ก็มีการเตรียมความพร้อม เช่น น.ส.รักชนก ศรีนอก
“ผมคิดว่าด้วยประสบการณ์แนวทางอุดมการณ์ของเรา และการทำงานไม่ได้กระทบมากนัก หากกรณี เวิร์สเคส ซึ่งผมคาดหวัง และคาดหมายอย่างสูงว่าโอกาสกลับมาเป็นคุณได้ เพราะศาลได้พัฒนาไปมากแล้ว หากเกิดกรณีแบบนั้นจริง ๆ ก็เป็นเรื่องที่น่าเสียดาย ที่พรรคจะขาดกำลังของผู้แทนราษฎรในสภาไป เพราะนายปิยรัฐมีความแอคทีฟในการทำงานสภามากพอสมควรและประชาชนคงเห็นผลงานเป็นที่ประจักษ์อยู่แล้ว ผมมีการคุยกับเพื่อนในสมาชิก หลายคนยังงงว่านายปิยะรัฐ อยู่ที่กาฬสินธุ์ใช่หรือไม่ แต่นายปิยรัฐ ยังส่งงาน เปิดลงชื่อหาคนอภิปรายอยู่ในกลุ่ม และทำงานจนถึงวินาทีสุดท้ายก่อนจะอยู่ในศาล และหวังว่าจะได้รับความยุติธรรมสูงสุด“ นพ.วาโย กล่าว
ด้านนายณัฐพงษ์ เรืองปัญญาวุฒิ สส.บัญชีรายชื่อ และหัวหน้าพรรคประชาชน กล่าวเสริมว่า คดีดังกล่าวอยู่ในการพิจารณาและอยู่ในอำนาจของศาล พวกเราเชื่อมั่นในกระบวนการศาลว่า ท่านจะให้ความเป็นธรรมและอำนวยความยุติธรรมให้กับพวกเรา เรื่องนี้พยายามเรียกร้องมาโดยตลอด อยากให้มองที่ภาพใหญ่ ในการแก้ไขระบบกระบวนการยุติธรรมในประเทศ ที่ยังมีประชาชนคนธรรมดาที่ออกมาต่อสู้เรียกร้องสิทธิเสรีภาพ และการเมือง แต่ผู้มีอำนาจรัฐกลับใช้อำนาจในการฟ้องร้องปิดปาก ซึ่งหลายครั้งที่มีการเรียกร้องการแก้ไขโครงสร้างพลังงานของประเทศ ตนและนักวิชาการบางส่วนก็ถูกกลุ่มทุนพลังงานที่อาจยึดโยงกับรัฐบาล ในการฟ้องร้องปิดปาก จึงไม่อยากให้มองที่ตัวบุคคล พวกเราอยากส่งเสริมเรียกร้องให้นายปิยรัฐไม่ต้องถูกคุมขังในคืนนี้ และไม่ถูกพ้นสภาพการเป็น สส. ปัญหานี้ใหญ่กว่าปัญหาตัวบุคคล และเราเรียกร้องไม่ให้มีการฟ้องร้องปิดปาก จึงต้องมีการแก้ไขกระบวนการยุติธรรม เพื่อให้ประชาชนได้สิทธิเสรีภาพมากที่สุด เป็นเรื่องที่พรรคประชาชนไม่เคยละเลย และผลักดันอย่างถึงที่สุด
ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ศาลอนุญาตให้ปล่อยตัวชั่วคราวนายปิยะรัฐ โดยวางหลักทรัพย์ประกัน 300,000 บาท พร้อมเงื่อนไขห้ามเดินทางออกนอกราชอาณาจักร เว้นแต่ได้รับการอนุญาตจากศาล.
